Pleidooi voor een zakelijke en toekomstgerichte migratiepolitiek

Het RMO-advies ‘Migratiepolitiek voor een open samenleving’ is op 17 mei 2011 overhandigd aan minister Leers in Den Haag. Aanleiding voor het advies is de constatering dat het migratiedebat te veel in de greep is gekomen van het integratiedebat. Dat staat een zakelijke benadering van een migratiepolitiek in de weg. Nederland heeft behoefte aan een positief, realistisch en toekomstgericht migratiebeleid, stelt de RMO.

4 normen waaraan migratiepolitiek moet voldoen

Aanknopingspunten liggen volgens de Raad Maatschappelijke Ontwikkeling (RMO) in de open samenleving waar vrijheid en ruimte voor verschil leidend zijn. Dat is ook het fundament van de democratische rechtsstaat. Op basis hiervan formuleert de Raad 4 normen waaraan iedere migratiepolitiek moet voldoen:
-   versterking van het nationaal belang;
-   erkenning van de democratische rechtsstaat;
-   helderheid over toegang tot instituties;
-   ruimte voor verschil.

Versterking van het nationaal belang

In verschillende economische sectoren in Nederland ontstaan in de nabije toekomst werkgelegenheidstekorten waarvoor selectieve migratie nodig is. Het is daarom van belang precies te formuleren op welke voorwaarden Nederland migranten wèl wil toelaten en zo te selecteren op kwaliteiten en vaardigheden. Iedereen die bijdraagt aan het nationaal belang en zelfredzaam is, is ongeacht zijn herkomst (tijdelijk) welkom.

Erkenning van de democratische rechtsstaat

Een positieve benadering van migratie moet zijn ingebed in de begrenzingen van de democratische rechtsstaat. Migranten dienen zich expliciet rekenschap te geven van wat het betekent om in een democratische rechtsstaat te leven. Via het gaandeweg verwerven en eigen maken van democratisch burgerschap, kunnen migranten toewerken naar staatsburgerschap als sluitstuk van hun migratie.

Helderheid over toegang tot instituties

Economische zelfredzaamheid is het uitgangspunt voor toelating. Naarmate mensen langer in Nederland wonen, verwerven zij toegang tot voorzieningen van de verzorgingsstaat. Dit kan omgekeerd inhouden dat migranten die via fiscale afdrachten aan de verzorgingsstaat hebben bijgedragen, deze bij vertrek als spaartegoeden weer uitgekeerd krijgen.

Ruimte voor verschil

De begrenzing vanuit de democratische rechtsstaat is voldoende. Het is niet aan de overheid om uitgebreide aanvullende culturele eisen te stellen. Taalbeheersing is weliswaar van belang, maar kan niet gelden als algemene toelatingseis. Voor functies waar taalbeheersing noodzakelijk is, zoals in de zorg of dienstverlening, kan vanuit werkgeversoogpunt vanzelfsprekend wel een taalvereiste gelden. De taalvereiste geldt uiteraard wel voor de naturalisatie.