Diverse buurtinterventies nodig voor intercultureel contact

Herstructurering van de woningvoorraad is een veelgebruikt instrument om etnische concentratie in buurten te voorkomen. Menging van huishoudens met verschillende sociaaleconomische status leidt echter niet altijd tot meer contact tussen bewoners met een andere achtergrond. Ook het scheppen van ontmoetingsplekken en andere buurtinterventies zijn nodig om contact tussen bewoners met diverse achtergronden tot stand te brengen. Dat stelt Miranda Vervoort, Universiteit Utrecht, in haar proefschrift ‘Living together apart?’ dat op 17 juni 2011 is verschenen (uitgave van het SCP).

Toename van etnische woonconcentraties

Etnische woonconcentratie is in Nederland, net als in veel andere West-Europese landen, door de jaren heen toegenomen. Daarmee is er ook steeds meer aandacht gekomen voor de mogelijke negatieve gevolgen van geconcentreerd wonen van niet-westerse migranten voor hun integratie zoals een gebrekkige taalbeheersing. Hoewel er al divers buurtbeleid is ingezet, zijn er tot op heden nog verschillende vragen over de effecten van etnische woonconcentratie op de integratie van niet-westerse migranten. Het onderzoek ‘Living together apart?’ geeft hierop enkele antwoorden.

Resultaten van het onderzoek

•   Niet-westerse migranten hebben minder contact met autochtone Nederlanders en meer met leden van de herkomstgroep in buurten met een hoger percentage niet-westerse migranten.
•   Niet-westerse migranten in economisch zwakkere buurten hebben meer contact met autochtone Nederlanders dan niet-westerse migranten in buurten met een betere sociaaleconomische positie.
•   De ontwikkeling van sociale contacten tussen niet-westerse migranten en autochtone Nederlanders is gestagneerd sinds 2002. Dit kan deels worden toegeschreven aan de toename van etnische concentratie in Nederlandse buurten.
•   Etnische concentratie in de buurt belemmert de beheersing en het gebruik van de Nederlandse taal door niet-westerse migranten.

Niet elke buurtinterventie is geschikt

Buurtgericht beleid kan een bijdrage leveren aan de integratie van niet-westerse migranten. Niet elke buurtinterventie is echter even geschikt. Een veelgebruikt instrument is de herstructurering van de woningvoorraad met als doel buurten te creëren die meer sociaaleconomisch en etnisch gemengd zijn. Het onderzoek laat echter zien dat niet-westerse migranten in sociaaleconomisch zwakkere buurten vaker contact en meer sociale bindingen hebben met autochtone Nederlanders dan niet-westerse migranten in een sociaal-economisch sterkere buurt. Menging van huishoudens leidt dus niet per definitie tot meer contact tussen bewoners met een andere achtergrond.

Verandering van samenstelling van de buurt niet voldoende

Het scheppen van ontmoetingsplekken en andere buurtinterventies lijken ook nodig om contact tussen bewoners met diverse achtergronden tot stand te brengen en daarmee de Nederlandse taalbeheersing en het Nederlandse taalgebruik van niet-westerse migranten te vergroten. Alleen het veranderen van de sociaaleconomische en etnische samenstelling van de buurt is niet voldoende.