Migranten tevreden ondanks lage lonen

Veldwerk West-Brabant

De Nederlandse economie profiteert van de komst van arbeidsmigranten uit Midden- en Oost-Europese EU-landen (MOE-landers). Maar het brengt ook problemen met zich mee, met name op het gebied van huisvesting. Om daar als gemeente op in te kunnen spelen, is meer kennis en informatie nodig. Onderzoekers deden daarom onder meer veldwerk in Breda, Moerdijk en Zundert. In 2009 en 2010 zijn in totaal 90 MOE-landers in West-Brabant geïnterviewd. Daarvan zijn er 70 afkomstig uit Polen, 15 uit Roemenie en 5 uit Bulgarije.

Onderzoeksresultaten MOE-landers

In Zundert wonen de meeste MOE-landers van West-Brabant. In Moerdijk wonen minder MOE-landers en bovendien ook minder geconcentreerd dan in Zundert, in veel gevallen op het terrein van hun werkgever. Waar de migranten in Moerdijk en Zundert vooral werkzaam zijn in agrarische bedrijven, de bouw en de industrie, werken in Breda ook hoog opgeleide arbeiders in de zakelijke dienstverlening. De meeste arbeidsmigranten zijn meer dan tevreden over hun leefomstandigheden.

Werken

In Zundert werkt de helft van de migranten voor een uitzendbureau en een kwart heeft een tijdelijk contract; 1 op de 10 is werkloos. In Moerdijk heeft de helft een tijdelijk contract en werkt een kwart voor een uitzendbureau. Breda laat een ander beeld zien. Een kwart werkt met een tijdelijk arbeidscontract en de helft werkt als zelfstandige of is informeel aan het werk. Het merendeel van de migranten blijkt weinig te verdienen, hooguit 8 euro per uur. In Zundert en Moerdijk verdienen zij minder dan in Breda. Een groot deel van de migranten in Zundert verdient zelfs minder dan het minimumloon. De werkgever zorgt vaak wel voor onderdak waardoor geen woonlasten hoeven te worden betaald.

Wonen

De meeste migranten wonen samen met landgenoten, bijna niemand met Nederlanders. In Zundert deelt bijna de helft van de migranten een woonruimte met zeven of meer personen in een relatief grote woning op een recreatiepark. In Breda delen MOE-landers minder vaak hun woonruimte dan in Moerdijk en Zundert. Als ze dat wel doen, is dat vaak met minder personen.

Recreëren

Vier vijfde van de migranten komt op het werk dikwijls of zelfs heel dikwijls in contact met Nederlanders. Daarnaast vinden - in mindere mate - ontmoetingen plaats met Nederlanders en andere arbeidsmigranten in de woonbuurt en in het uitgaansleven. De helft (Breda) tot twee derde (Zundert) van de migranten komt in de vrije tijd nooit tot bijna nooit in contact met Nederlanders. Migranten in Moerdijk zijn het minst contactrijk met Nederlanders als het gaat om wonen en vrijetijdsactiviteiten terwijl zij de meeste contacten hebben met Nederlanders op hun werkplek.

Tevreden over de eigen situatie

Opvallend is dat twee derde van de MOE-landers aangeeft tevreden tot zeer tevreden te zijn over de leefomstandigheden. Zundert laat het ‘minst tevreden’ beeld zien. Ongeveer vier vijfde van de arbeidsmigranten geeft aan naar het eigen land te willen terugkeren als zij niet langer in Nederland kunnen of willen blijven. Verreweg de belangrijkste reden om in Nederland te blijven dan wel terug te keren naar eigen land, is de beschikbaarheid van goed betaald werk. De migranten geven aan terug naar eigen land te gaan als daar voldoende werk is of als zij hier voldoende geld hebben verdiend.

Deel van totaalonderzoek

De publicatie maakt deel uit van een totaalonderzoek naar de situatie van MOE-landers in samenwerking met Nicis Institute, 9 Nederlandse gemeenten en de Erasmus Universiteit Rotterdam, die het onderzoek uitvoert. Het onderzoeksrapport ‘Arbeidsmigranten uit Polen, Bulgarije en Roemenië in West-Brabant’ is gepresenteerd op 9 februari jongstleden tijdens een bijeenkomst van de 3 deelnemende gemeenten in het onderzoek (Breda, Moerdijk en Zundert).