Poolse arbeidsmigranten verdienen weinig, hebben weinig privacy en zijn toch tevreden

De gemeente Westland is een van de belangrijkste agrarische glastuinbouwgebieden in Nederland en daarmee van de wereld. Het grootste deel van de werkzame Polen is daar pas recent naartoe gekomen, meestal via een uitzendbureau. Naar Hillegom en Katwijk, de duin-en bollenstreek, komen Poolse arbeidsmigranten al langer om te werken. De helft van de arbeidsmigranten in het Westland en een kwart van de arbeidsmigranten in Hillegom en Katwijk wil slechts kort (hooguit 1 of 2 jaar) in Nederland blijven. Dit blijkt uit het onderzoek van de Erasmus Universiteit Rotterdam in samenwerking met Nicis Institute naar de leefsituatie en arbeidsmarktpositie van Poolse arbeidsmigranten in de gemeenten Westland, Hillegom en Katwijk.

De meeste Polen verdienen hooguit 8 euro per uur

De meeste Poolse arbeidsmigranten zijn werkzaam via een uitzendbureau of tijdelijk contract en zijn met name actief in de tuinbouw. Enkele vrouwelijke arbeidsmigranten werken informeel als schoonmaakster. De arbeidsmigranten zijn veelal redelijk hoog opgeleid (havo/vwo-niveau of hoger), maar doen voornamelijk laaggeschoold werk. De verdiensten van de arbeidsmigranten zijn over het algemeen niet hoog. De meesten verdienen hooguit 8 euro per uur (Westland) of 1.000, hooguit 1.500 euro per maand (Hillegom, Katwijk). Dit is vergelijkbaar met het wettelijk minimumloon c.q. een bijstandsuitkering voor alleenstaanden of paren. Er is onder hen zelfs een substantieel deel dat minder dan het minimumloon verdient.

Tevreden met woonsituatie

Een kleine minderheid van de respondenten in Westland, Hillegom en Katwijk heeft een eigen woonaccomodatie. De overigen wonen in een zogenaamd Polenhotel, op een gedeelde kamer, in stacaravans of op een camping. De meerderheid van de respondenten (in Westland zelfs 8 op de 10) deelt de slaapkamer met een of meerdere anderen (zijnde geen partner). In het Polenhotel is op verschillende plekken cameratoezicht en op doordeweekse dagen wordt om 5 uur een maaltijd geserveerd. Ondanks het gebrek aan privacy geeft de meerderheid van de migranten (in Katwijk en Hillegom zelfs driekwart) aan tevreden of zeer tevreden te zijn met de woonsituatie.

Toekomstperspectief Poolse migranten

Veel Poolse migranten denken hier hooguit 1 of misschien 2 jaar te blijven. Een kwart van de respondenten in Hillegom en Katwijk wil in ieder geval 5 jaar of langer in Nederland wonen. In Westland willen 2 op de 10 respondenten minimaal 5 jaar in Nederland blijven. Relatief veel respondenten zeggen het niet te weten. Ze houden hun opties open. De meeste respondenten willen terug naar Polen als daar werk is en als de lonen hoger zijn dan nu.

Breder onderzoek

In 2000 werden er in Nederland ongeveer 5.000 werkvergunningen verstrekt aan arbeidsmigranten uit Midden- en Oost-Europa, met name uit Polen. In 2006 waren dit er 60.000 en vanaf 2007 hebben alle werknemers uit Polen volledige toegang tot de Nederlandse arbeidsmarkt. Er zijn nu naar schatting 160.000 tot 200.000 arbeidsmigranten uit Midden- en Oost-Europa in Nederland. Bovengenoemd onderzoek maakt deel uit van een totaalonderzoek naar de situatie van MOE-landers in samenwerking met Nicis Institute, 9 Nederlandse gemeenten en de Erasmus Universiteit Rotterdam, die het onderzoek heeft uitgevoerd.

19 mei 2011